Kısa cevap
Ataşman filosu genellikle planla değil ihtiyaçla kurulur: bir iş çıkar, o iş için bir ataşman alınır, sonra bir başkası. Sonuç, birbirine uymayan braketler, farklı uç çapları ve dağılmış bir yedek parça stoğudur. Planlı kurulan bir filoda sıra şudur: önce işlerin en çok tekrarlanan yüzde sekseninin ihtiyacı, sonra bu ataşmanları hızlı değiştirmeyi sağlayan bağlantı altyapısı, en sonda nadir işlerin ataşmanı. Bu sıranın sebebi finansman değil birikimdir: erken alınan doğru ataşman, sonraki her alımın maliyetini düşürür.
Önce iş dağılımını çıkarın
Filo kararı ataşmandan değil işten başlar. Geçen yılın iş kayıtlarına bakıp hangi işin kaç gün sürdüğünü çıkarmak, hangi ataşmanın önce alınacağını neredeyse kendiliğinden söyler.
Buradaki yaygın hata, en zor işe göre karar vermektir. Yılda beş gün yapılan zor bir iş için alınan pahalı ataşman, yılın kalan iki yüz gününde park hâlinde durur. Filo, en çok tekrarlanan işe göre kurulur; nadir iş için kiralama zaten vardır.
İkinci yaygın hata, makine parkını hesaba katmamaktır. Üç farklı tonajda makineniz varsa, tek bir ataşman üçüne birden uymaz; filo planı makine parkıyla birlikte yapılır.
Sıra
- 1
En çok tekrarlanan işin ataşmanı
İş kayıtlarında en çok gün tutan işi seçin ve onun ataşmanını alın. Bu genellikle kırıcıdır ama her sahada değil; hafriyat ağırlıklı bir firmada riper, geri dönüşümde kıskaç öne geçebilir.
- 2
İkinci en çok tekrarlanan iş
İkinci ataşmanı seçerken birinciyle aynı makineye takılabilmesine dikkat edin. Aynı braket ve aynı tonaj sınıfı, ikinci alımın maliyetini düşürür.
- 3
Bağlantı altyapısı
İki ataşman olduğu andan itibaren değişim süresi bir maliyet kalemidir. Hızlı bağlayıcının hesabı tam bu noktada yapılır; daha erken yapılırsa gereksiz, daha geç yapılırsa kaybedilmiş zamandır.
- 4
Yedek parça stoğu
Üçüncü ataşmandan önce kritik parça stoğunu kurun. Stoksuz üç ataşman, stoklu iki ataşmandan daha çok duruş üretir.
- 5
Nadir işlerin ataşmanı
Yılda birkaç kez gereken ataşmanı en sona bırakın ve o zamana kadar kiralayın. Kiralama kararının nasıl verileceğini ayrı bir yazıda ele aldık.
- 6
İkinci takım (yedekleme)
Filo büyüdükçe, en kritik ataşmanın ikincisini almak yeni bir tip almaktan daha değerli olabilir. Duruşun maliyeti yüksekse yedek, çeşitlilikten önce gelir.
Standartlaşma neden erken karar?
Braket tipi, uç çapı ve bağlantı biçimi, ilk iki alımda belirlenir ve sonrasında değiştirmek pahalıdır. Bu yüzden standartlaşma kararı, filo küçükken verilmelidir.
Faydası birikimlidir: aynı uç çapı stoğu ikiye böler, aynı braket ataşman değişimini hızlandırır, aynı marka servis ilişkisini tek noktada toplar. Konuyu standartlaşma yazısında ayrıca ele aldık.
Standartlaşmanın sınırı da vardır: tek markaya kilitlenmek pazarlık gücünüzü düşürür ve o markanın parça bulunabilirliğine bağımlı kalırsınız. Denge, braket ve uç gibi fiziksel arayüzlerde standartlaşmak, markada esnek kalmaktır.
Filo planı bir tablo değil, bir sıradır
Kaç ataşman alınacağını değil, hangisinin hangisinden önce alınacağını planlayın. Bütçe değiştiğinde liste kısalır ya da uzar; sıra bozulmadığı sürece filo tutarlı kalır. Sırayı bozan tek şey, öngörülmemiş bir işin aciliyetidir ve o durumda kiralama doğru cevaptır.
Yapılmalı, yapılmamalı
Yapılmalı
- Filo planını geçen yılın iş kayıtlarından çıkarın.
- İkinci ataşmanı seçerken birinciyle aynı makine ve braket sınıfında kalmaya çalışın.
- Hızlı bağlayıcı kararını ikinci ataşmanla birlikte verin.
- Üçüncü ataşmandan önce kritik parça stoğunu kurun.
- Nadir işler için kiralamayı planın kalıcı bir parçası sayın.
Yapılmamalı
- Filoyu en zor işe göre kurmayın; o iş yılın küçük bir kısmıdır.
- Makine parkını hesaba katmadan ataşman almayın.
- Her alımda farklı braket ve uç çapına geçmeyin.
- Çeşitliliği yedeklemeden önce artırmayın; kritik ataşmanın yedeği yeni bir tipten değerli olabilir.
- Tek markaya kilitlenmeyi standartlaşma sanmayın; arayüzde standartlaşın, markada esnek kalın.
Filo büyüdükçe değişen şey
Küçük bir filoda karar ataşman bazındadır: hangisini alayım. Filo büyüdükçe karar sistem bazına geçer: hangi ataşman hangi makinede, hangi sahada, ne kadar çalışıyor.
Bu geçiş noktasında en çok eksikliği hissedilen şey veridir. Hangi ataşmanın gerçekten çalıştığını, hangisinin park hâlinde durduğunu ve hangisinin sürekli servise girdiğini bilmeden, bir sonraki alım kararı yine tahmine dayanır.
Bu yüzden filo belirli bir sayıyı geçtiğinde, bir sonraki yatırım yeni bir ataşman değil, mevcut ataşmanların kullanımını görünür kılan bir düzen olabilir.