Kısa cevap
Bir arızanın maliyeti, faturaya yazılan parça fiyatından ibaret değildir. Makine durduğunda operatör bekler, sahadaki diğer ekipler bekler, program kayar ve bazı işlerde gecikme cezası devreye girer. Bu kalemler toplandığında ortaya çıkan sayı, çoğu zaman parçanın kendisinin kat kat üzerindedir. Ölü zaman hesaplanmadığı sürece tedarik kararları hep yanlış eksende verilir: en ucuz parça aranır, oysa aranması gereken en hızlı çözümdür.
Duruşun bileşenleri
- Bekleyen makine: yatırımın karşılığını üretmediği her saat maliyettir; kiralıksa kira işlemeye devam eder.
- Bekleyen operatör ve ekip: iş gücü maliyeti durmaz, üretim durur.
- Zincirleme bekleme: kırıcı durunca yükleyici ve kamyon da bekler; tek makinenin duruşu birden fazla ekibi durdurabilir.
- Program kayması: takvim sıkışıksa gecikme sonraki aşamaları da iter ve bazı sözleşmelerde ceza doğurur.
- Acil tedarik farkı: parça acil bulunduğunda kargo ve fiyat farkı normal tedarikten yüksektir.
- Geçici çözümün maliyeti: yanlış parçayla ya da eksik onarımla devam etmek çoğu zaman ikinci bir arıza üretir.
Kendi ölü zaman maliyetinizi hesaplayın
Hesap karmaşık değildir: bir makinenin bir saatlik duruşunun size neye mal olduğunu bir kez çıkarın. Makine amortismanı ya da kirası, operatör maliyeti, bekleyen diğer ekiplerin maliyeti ve varsa günlük üretim hedefinin saatlik karşılığı toplanır.
Bu sayı elinizde olduğunda tedarik kararları değişir. Bir parçanın bir gün önce gelmesi için ödenen fark, bir günlük duruş maliyetinin altındaysa fark ödenir; üstündeyse ödenmez. Karar sezgiden çıkıp hesaba oturur.
Aynı sayı, kritik parça stoku tutma kararını da doğrudan verir: stokta tutmanın maliyeti, o parçanın yokluğunda yaşanacak duruşun maliyetinden düşükse stok tutulur.
En ucuz parça en pahalı karar olabilir
Tedarikte tek kriter fiyat olduğunda, teslim süresi uzun ya da uyumu şüpheli bir parça seçilir. Parçadan kazanılan tutar, makinenin fazladan beklediği iki günün maliyetinin çok altında kalır. Karşılaştırma parça fiyatları arasında değil, toplam çözüm süreleri arasında yapılmalıdır.
Duruşu kısaltan pratikler
- Arıza teşhisini hızlandırın: belirtiden başlayan bir kontrol akışı, deneme yanılmayla geçen saatleri ortadan kaldırır.
- Kritik parçaları stokta tutun: hangi parçaların kritik olduğunu ayrı bir yazıda ele alıyoruz.
- Model ve seri numarası kaydını hazır tutun: parça talebinde en çok zaman kaybettiren şey, hangi modelin hangi parçaya ihtiyacı olduğunu belirlemektir.
- Ataşman standartlaşması: aynı parçayı paylaşan ekipman, stok kalemini azaltır ve tedarik süresini kısaltır.
- Arıza kaydı tutun: tekrarlayan arızalar ancak kayıtla görülür ve kök sebep ancak o zaman çözülür.
Kayıt tutmanın getirisi
Hangi makinede, ne zaman, hangi parça değişti ve kaç saat duruş oldu. Bu dört sütunlu basit kayıt, üç şeyi birden mümkün kılar.
Birincisi kök sebep analizidir: aynı parçanın tekrar tekrar değişmesi, sorunun o parçada değil onu bozan başka bir şeyde olduğunu gösterir. İkincisi stok kararıdır: hangi parçanın gerçekten kritik olduğu tahminle değil geçmiş veriyle belirlenir. Üçüncüsü tekliflendirmedir: yeni projeye fiyat verirken beklenen bakım maliyetini gerçekçi koyabilirsiniz.
Bu kaydın karmaşık bir sisteme ihtiyacı yoktur; makine dosyasında duran tek sayfa yeterlidir. Karmaşık sistem tutulmaz, basit kayıt tutulur.