Kısa cevap
Hangi ataşmanı seçerseniz seçin, ilk kriter taşıyıcı ağırlığıdır ve bu kriter tartışmaya açık değildir. Ataşman makineye hafif kalırsa makine kendi gücüyle ataşmanı ezer ve ataşman kısa sürede biter. Ağır gelirse bom ucundaki pinlere binen yük bomu çatlatır, makinenin dengesini bozar ve bir devrilme riski doğurur. Katalogdaki tonaj değeri tek bir sayı değil bir aralıktır; çünkü aynı ağırlıktaki iki makine farklı bom uzunluğu ve karşı ağırlıkla çok farklı davranır.
Hafif ataşman: sessiz para kaybı
Küçük bir ataşmanı büyük bir makineye takmak ilk bakışta zararsız görünür; makine zaten daha güçlüdür. Sorun tam da bu güçtedir. Ekskavatör, ataşmanın taşıyabileceğinden fazla itme kuvveti uygulayabilir ve operatör bunu hissetmez.
Kırıcıda bu, gövdeye binen aşırı bastırma kuvveti olarak görünür ve boy saplamalara, alt gövdeye yük biner. Makas ve pulverizatörde çenelerin açılıp kapanma mekanizması zorlanır. Kırıcı kovada kova gövdesi ve bağlantı kulakları çatlar.
Bu hasar bir günde olmaz, bu yüzden sebebi de fark edilmez. Ataşman "kalitesiz çıktı" diye kaydedilir; oysa makine onu ezmiştir.
Ağır ataşman: makineye zarar ve güvenlik riski
Ters yöndeki hata daha tehlikelidir. Ağır bir ataşman, bom ucundaki pinlere ve bom yapısına tasarım dışı yük bindirir. Bom çatlağı ve pin aşınması bu yüklerin doğrudan sonucudur.
Daha önemlisi denge sorunudur. Ekskavatörün karşı ağırlığı belirli bir uç ağırlığına göre hesaplanmıştır. Ataşman ağırsa makine öne yatar; bom uzatılıp yana dönüldüğünde devrilme riski gerçektir.
Bu yüzden tonajı aşan bir ataşman "biraz zorlar ama olur" diye kullanılmaz. Aralığın üst sınırı bir güvenlik sınırıdır.
Aralık neden bir aralık?
Katalogdaki tonaj tek bir sayı değil aralıktır, çünkü aynı ağırlıktaki iki ekskavatör aynı makine değildir. Uzun bomlu bir makine, kısa bomlu aynı tonajdaki makineye göre uçta çok daha az ağırlık kaldırabilir. Aralığın alt ucu yakınında çalışıyorsanız uzun bom, aşırı yükleme anlamına gelebilir. Emin değilseniz makinenizin bom yapısını da yazın, birlikte bakalım.
Tonajdan sonra sırayla bakılacaklar
- Hidrolik uyum: ataşman hattının verdiği debi ve basınç, ataşmanın aralığına giriyor mu?
- Bağlantı: braket ve pin ölçüleri makinenize göre üretilmeli. HKM ataşmanlarında braket müşterinin makinesine göre yapılır.
- Hızlı bağlayıcı kullanılıyorsa bağlayıcının kendi ağırlığı da uç ağırlığına eklenir; bu genellikle atlanır.
- Çalışma biçimi: aynı tonaj için ocakta sürekli çalışan bir makine ile ara ara çalışan bir makine farklı seçim gerektirebilir.
- Taşıyıcının yaşı ve durumu: yıpranmış bir bomda aralığın üst ucuna çıkmak doğru değildir.
Nasıl doğrularsınız?
Makinenizin çalışma ağırlığını kullanım kılavuzundan okuyun. Kabin donanımı, palet tipi ve karşı ağırlık farkları nedeniyle aynı model iki makine farklı gelebilir; plakadaki değer esastır.
Sitedeki seçim aracına tonajı girin: kırıcıdan makasa, tambur kesiciden ripere kadar tonajınıza uyan tüm modelleri tek ekranda görürsünüz. Uymayan modeller listede hiç görünmez, çünkü tonaj elemesi ilk kriterdir.
Kırıcı arıyorsanız kırıcıya özel araç, çalışma basıncını da hesaba katarak daha dar bir liste verir.