Kısa cevap
Kırıcı burcu, ekskavatörün hiçbir noktasında görülmeyen bir yükün altında çalışır: saniyede onlarca darbe, yüksek sıcaklık ve sürekli toz. Genel amaçlı ekskavatör gresi bu koşulda filmi koruyamaz, ısınınca akar ve burçtan dışarı atılır. Kırıcı gresi yüksek sıcaklığa dayanacak ve darbe altında yerinde kalacak şekilde yapılır; içeriğindeki katı yağlayıcılar film kesilse bile metal metale temasa karşı bir tampon bırakır. Doğru gres türü kırıcınızın kılavuzunda tarif edilir.
Kırıcı burcundaki koşul neden farklı?
Ekskavatörün pim ve burçları yavaş hareket eder ve yükleri süreklidir. Orada gresin işi basittir: iki yüzeyi ayırmak.
Kırıcı burcunda ise hareket ani ve tekrarlıdır. Uç her darbede burç içinde küçük bir hareket yapar ve bu hareket saniyede onlarca kez tekrarlanır. Bu tempo, gres filmini sürekli dışarı atmaya çalışan bir pompa gibi çalışır.
Üstüne sıcaklık biner. Darbe enerjisinin bir bölümü ısıya döner ve burç bölgesi ekskavatörün hiçbir noktasında görülmeyen sıcaklıklara çıkar. Sıcaklıkla incelen bir gres, tam da ihtiyaç duyulan anda yerinde kalamaz.
Kırıcı gresinde aranan özellikler
- Yüksek sıcaklıkta yerinde kalma: ısındığında akıp burçtan boşalmamalı.
- Basınç altında film dayanımı: darbe anında iki yüzey arasında kalabilmeli.
- Katı yağlayıcı içeriği: film bir an kesilse bile metal metale teması engelleyen bir tampon bırakır.
- Yapışkanlık: burç boşluğundan dışarı doğru itilirken tozu da beraberinde götürecek kıvamda olmalı.
- Su ve toza karşı direnç: yıkanıp kaybolmamalı, tozla karışınca aşındırıcı bir macuna dönüşmemeli.
Değerleri neden burada yazmıyoruz?
Gres sınıfı, damlama noktası ve katkı içeriği kırıcının boyuna, çalışma sıcaklığına ve yağlama biçimine göre değişir. Bir kırıcı için doğru olan gres başka bir modelde fazla sert kalabilir ve otomatik sistemin hattını tıkayabilir. Doğru tarif kırıcınızın kılavuzundadır; kılavuz elinizde değilse model kodunu yazın, hangi özellikleri aramanız gerektiğini söyleyelim.
Yanlış gresle çalışmanın görünen sonuçları
İlk belirti gresin nereye gittiğidir. Doğru gres burç ağzından yavaşça ve tozla karışmış hâlde dışarı sızar. Yanlış gres ya hiç görünmez, çünkü ısınıp içeride akmıştır, ya da bir vardiyada tamamen dışarı atılmıştır.
İkinci belirti burcun kendisidir. Yetersiz yağlanan burç düzgün değil, çizik ve parlak bir iç yüzeyle çıkar. Bu görüntü, film kesilmiş demektir.
Üçüncüsü ucun sapıdır: kuru çalışan uç sapında renk değişimi ve tutukluk yapar, ileri durumda burç içinde sıkışır.
Karıştırma sorunu
Farklı kalınlaştırıcı sistemine sahip gresler karıştırıldığında kıvam bozulabilir: karışım ya sertleşip hattı tıkar ya da yumuşayıp akar. Ekskavatörün gresiyle kırıcı gresi aynı gresörlükten basılırsa bu risk gerçektir.
Pratik kural, gres değiştirilecekse eskisini mümkün olduğunca dışarı atmaktır: yeni gres, eskisi burç ağzından temiz çıkana kadar basılır.
Otomatik yağlama sisteminde ise kartuş değiştirilirken tür değişikliği yapılmamalıdır; sistem tek bir gres türüne göre ayarlanır.
Kışın ve yazın aynı gres olur mu?
Olabilir ama her zaman değil. Soğukta sertleşen bir gres, otomatik sistemin hattında akmakta zorlanır ve besleme fiilen durur. Sıcakta ise ince kalan bir gres burçta tutunamaz.
Mevsime göre gres değiştiriyorsanız geçişte hattı ve burcu eski gresten arındırın. Sistem ayarını da yeni gresin kıvamına göre gözden geçirin.
Çok soğuk ya da çok sıcak iklimde çalışıyorsanız gres seçimi tedarikçinizle birlikte yapılmalıdır; tek bir ürün her koşula uymaz.