Kısa cevap
Yanlış gres, arıza olarak değil sonuç olarak görünür: burç beklenenden erken biter, uç sapında derin çizikler oluşur, yağlama noktasından akan gres ince ve şeffaftır ya da tam tersine kavrulup sertleşmiştir, ve verilen gres kısa sürede siyahlaşıp taş tozu toplar. Bunların hepsinin ortak sebebi tek bir şeydir: kırıcının temas yüzeyi darbe ve yüksek sıcaklık altında çalışır, genel amaçlı gres bu koşulda kalıcı bir film bırakamaz. Gres yanlışsa yağlama aralığını kısaltmak sorunu çözmez, yalnızca daha sık tekrarlar.
Kırıcı gresinden ne beklenir?
Kırıcıda gres, iki metal yüzeyi birbirinden ayırmakla kalmaz; darbe altında o yüzeyde durmak ve aynı anda dışarıdan gelen taş tozunu içeri sokmamak zorundadır. Genel amaçlı gres ısındığında incelir, akar ve film kopar; film koptuğu anda sap ile burç doğrudan temas eder.
HKM'nin kullandığı SolidLube gresi bu koşul için üretilen bir üründür ve üretici değerlerini yayımlıyor: NLGI 2 kıvam, 250°C damlama noktası, geniş bir çalışma sıcaklığı aralığı ve yaklaşık %15 katı yağlayıcı içerik. Katı yağlayıcı, sıvı film koptuğu anda yüzeyde kalan ve teması taşıyan bileşendir; darbeli uygulamada belirleyici olan da budur.
Bu değerleri burada bir eşik olarak değil, neyin sorulması gerektiğini göstermek için veriyoruz: elinizdeki gresin teknik föyünde damlama noktası, NLGI sınıfı ve katı yağlayıcı içeriği yazmıyorsa, o gresin kırıcıya uygunluğu hakkında elinizde bilgi yok demektir.
Belirti belirti okuma
- Yağlama noktasından ince, berrak ve akıcı bir gres çıkıyor: gres ısı altında incelmiş, temas yüzeyinde kalmıyor.
- Gres kavrulmuş, sertleşmiş ve kabuk bağlamış: sıcaklık dayanımı yetersiz, gres yanmış.
- Verilen gres birkaç saat içinde siyahlaşıyor ve içinde taş tozu var: film tozu dışarıda tutamıyor, aşındırıcı içeri giriyor.
- Uç sapında boyuna derin çizikler: yağlama filminin koptuğu ve arada aşındırıcı çalıştığı anlamına gelir.
- Burç ölçüsü beklenenden hızlı büyüyor: gres ya yanlış ya yetersiz.
- Aynı sahada aynı gresle tüm makinelerde benzer sonuç: bu artık makine sorunu değil, gres sorunudur.
Belirtiyi yanlış okumanın maliyeti
Bu belirtiler görülünce ilk refleks genelde "daha sık yağlayalım" olur. Yanlış gresle sıklığı artırmak sarfiyatı büyütür ama filmi kurmaz; üstelik sorunun kaynağı gres değil de teknik ya da aralıksa da üzerini örter. Önce gresin teknik föyüne bakın, sonra yağlama tekniğine, en son aralığa.
Sık karşılaşılan üç yanlış seçim
- Makinenin genel gres pompasındaki çok amaçlı gresi kırıcıya da vermek: en yaygın hata. Aynı gres bom pimlerinde doğru, kırıcı ucunda yanlış olabilir.
- Kıvamı yüksek diye daha "dolgun" bir gres seçmek: kıvam tek başına dayanım değildir; belirleyici olan sıcaklık dayanımı ve katı yağlayıcı içeriğidir.
- Farklı markaların greslerini üst üste kullanmak: sabun tipleri uyuşmazsa karışım incelir ya da ayrışır. Gres değiştirirken eski gresin mümkün olduğunca dışarı atılması gerekir.
Yapılmalı, yapılmamalı
Yapılmalı
- Gresin teknik föyünü isteyin; damlama noktası, NLGI sınıfı ve katı içerik yazmalı.
- Kırıcı için ayrı gres tutun; makinenin genel gresiyle karıştırmayın.
- Gresi uç yere basılı hâldeyken verin; teknik yanlışsa gres doğru olsa bile işe yaramaz.
- Çıkan eski gresin rengine ve içeriğine bakın; teşhisin yarısı oradadır.
- Gres değiştirirken eski gresi olabildiğince dışarı atın.
Yapılmamalı
- Yanlış grese "daha sık yağlayarak" çözüm aramayın.
- Farklı tip gresleri bilerek karıştırmayın.
- Damlama noktası bilinmeyen bir gresi kırıcıda kullanmayın.
- Kavrulmuş gresi normal kabul etmeyin; o sıcaklık zaten bir sorunun işaretidir.
- Gres sarfiyatını tek başına başarı ölçüsü saymayın; önemli olan filmin durması.
HKM'nin kullandığı çözüm
Kırıcı için üretilmiş gres
SolidLube gres kartuşları darbeli uygulama için geliştirildi: NLGI 2 kıvam, 250°C damlama noktası ve yaklaşık %15 katı yağlayıcı içerik. Katı içerik, sıvı film ısı altında inceldiğinde bile temas yüzeyinde kalır. Kartuş, otomatik yağlama istasyonuyla ya da elle kullanılabilir.
SolidLube gres kartuşları(solid-lube.com)Gres doğruysa ve sorun sürüyorsa
Gres teknik olarak doğru olduğu hâlde belirtiler sürüyorsa sıradaki iki şüpheli teknik ve aralıktır. Uç havadayken yapılan yağlama, gres ne kadar iyi olursa olsun temas yüzeyine ulaşmaz; sap ile burç arasındaki boşluk açıktır ve gres dışarı gider.
Aralık tarafında belirleyici olan saha koşuludur: tozlu ve abrazif bir ortamda aynı kırıcı, temiz bir sahadakinden daha sık yağlama ister. Bu yüzden sabit bir saat vermek doğru olmaz; aralığı çıkan gresin durumuna bakarak kendi sahanızda kalibre edersiniz.