Kırıcıyı ekskavatöre veya beko lodere takmak: kırıcı hattı, valf ve ilk çalıştırma

Önce makine: kırıcı hattı var mı?

Kırıcıyı braketten makineye bağlamanın sırasını montaj ve söküm yazısında, katalogdaki debi ve basınç değerlerini okumayı debi ve basınç yazısında anlattık. Bu yazı ikisinin arasındaki işi ele alıyor: makinenin kırıcıyı çalıştırmaya hazır olup olmadığı ve ilk çalıştırmanın nasıl yapılacağı.

Ekskavatörlerin ve beko loderlerin bir kısmı fabrikadan kırıcı hattıyla ya da bu hatta hazırlıkla gelir; bir kısmında hat yoktur ve sonradan kurulur. İlk iş, makinenizde hangisinin olduğunu öğrenmektir. Bunu makinenin kılavuzu ya da yetkili servisi söyler; bom boyunca uca kadar giden iki boru ve uçlarındaki kesme vanaları da hattın varlığını gösterir.

Hat varsa kimin için kurulduğuna bakın. Makas ya da kıskaç gibi iki yönlü çalışan ataşmanlar için kurulmuş bir hat, kırıcının tek yönlü akışına ve dönüş ihtiyacına uymayabilir. Birçok yeni makinede kumandadan ya da ekrandan ataşman modu seçilir ve bu seçim dönüş yolunu ve debiyi değiştirir; makinenizde bu ayarın olup olmadığını kılavuzdan doğrulayın.

Kırıcı hattında neler bulunur?

• Valf: yağı kırıcıya yönlendiren ve hattı açıp kapatan eleman. Makinenin ana kumanda valfindeki yedek bir bölüm ya da sonradan eklenen ayrı bir valf olabilir.
• Kumanda: operatörün kırıcıyı çalıştırdığı pedal ya da kol üzerindeki düğme. Hangi hareketin kırıcıyı çalıştırdığı ilk montajda denenir ve operatöre gösterilir.
• Basınç ve dönüş boruları: bom boyunca uca kadar giden iki hat. Kırıcı yağı tek yönde kullanır; giriş ve dönüşün yeri karıştırılmamalıdır.
• Kesme vanaları: bom ucunda, hortumların bağlandığı yerde. Kırıcı söküldüğünde hattı kapatır; kırıcı takıldığında ikisinin de açılması unutulmamalıdır.
• Dönüş filtresi: kırıcıdan dönen yağı tanka girmeden süzer; kırıcının ürettiği aşınma parçacıkları makinenin sistemine böylece girmez.
• Emniyet valfi: hattın basıncını sınırlar. Ayarı kırıcının kılavuzundaki değere göre yapılır; önceki ataşmandan kalan ayara güvenilmez.

Debi ve basınç: ölçmeden ayar yapılmaz

Makinenin kılavuzunda yazan yardımcı hat debisi sahadaki gerçek debi olmayabilir; hat sonradan kurulduysa, hortumlar uzunsa ya da pompa yaşlandıysa fark büyür. Bu yüzden ilk montajda servis hattın ucunda debi ve basınç ölçümü yapar ve değerleri kırıcının kılavuzundaki aralığa getirir. Ölçüm, yağ çalışma sıcaklığındayken yapılır.

Debi fazlaysa kırıcı hızlı görünür ama fazlası ısıya döner; azsa kırıcı yavaş ve cılız vurur. Basınç aralığın dışındaysa ayar makine tarafında yapılır, kırıcıyla oynanmaz. HKM kırıcıların debi ve basınç aralıkları Red Serisi ve Grey Serisi sayfalarındaki teknik tablolarda yazar; makineniz ile kırıcı eşleşmesini kırıcı seçim aracıyla de kontrol edebilirsiniz.

Beko loder ve mini ekskavatörde dikkat edilecekler

Beko loderde (kazıcı yükleyici) kırıcı arka kazıcı koluna takılır. Birçok üretici kırıcı hattını bu makinelerde fabrika seçeneği olarak sunar; hat sonradan kurulacaksa valf ve boru takımının makinenin üreticisinin önerdiği şekilde kurulması tercih edilir. Kırıcının ağırlığı ve debi ihtiyacı makinenin kazıcı tarafına göre seçilir; uygun modelleri taşıyıcı seçim aracında makinenizin markası ve modeliyle arayabilirsiniz.

Mini ekskavatörde hortum yolu dardır ve bom hareketinde hortumun gerilip gerilmediği kolayca gözden kaçar. Montajdan sonra bomu uç uca hareket ettirip hortumu izleyin; neden önemli olduğunu hortum yolu yazısında anlattık.

Takma ve ilk çalıştırma, adım adım

1. 1

   Hattı ve ayarları doğrulayın

   Debinin, emniyet basıncının ve dönüş yolunun kırıcının kılavuzundaki değerlere uyduğunu ölçüm sonuçlarıyla kontrol edin. Ölçüm yapılmadıysa ilk çalıştırmayı ertelemek, yanlış ayarla çalışmaktan ucuzdur.

2. 2

   Kırıcıyı braketle takın

   Mekanik bağlantıyı hidrolikten önce tamamlayın. Braketin makinenize uyduğunu takarak doğrulayın; braketin neden makineye göre yapıldığını braket yazısında anlattık.

3. 3

   Hortumları yönüne göre bağlayın

   Hattın basıncını boşaltın, rekorları silin ve kırıcının giriş ağzını basınç hattına, dönüş ağzını dönüş hattına bağlayın. Ağızların işaretini kırıcının üzerinden ve kılavuzdan doğrulayın; ters bağlanan kırıcı çalışmaz ya da iç parçalarını zorlar.

4. 4

   Kesme vanalarını açın

   Bom ucundaki iki vanayı da açın. Dönüş vanası kapalı kalan bir kırıcıda basınç birikir; bu, ilk çalıştırmada sahada en sık görülen hatalardan biridir.

5. 5

   Gresleyin ve yağı ısıtın

   Ucu yere bastırarak gres verin. Makineyi çalıştırıp hidrolik yağın çalışma sıcaklığına gelmesini bekleyin; bu sırada rekor diplerinde kaçak olup olmadığına bakın.

6. 6

   İlk vuruşları malzemede yapın

   Ucu malzemeye dik ve tam bastırarak kısa aralıklarla çalıştırın. Ucu havadayken kırıcıyı çalıştırmayın; boşa vuruş yeni bir montajın en kötü başlangıcıdır.

7. 7

   Ritmi, ısıyı ve hortumları izleyin

   İlk dakikalarda vuruş ritminin düzenli, hortumların sakin ve rekor diplerinin kuru olduğunu görün. Hortumlar aşırı titriyorsa hortum titreşimi rehberine, kırıcı hiç vurmuyorsa kırıcı vurmuyor rehberine bakın.

8. 8

   Değerleri kaydedin

   Ölçülen debiyi, basıncı, emniyet valfi ayarını ve montaj tarihini makinenin ve kırıcının kaydına yazın. Aylar sonra bir değişikliği fark etmenin tek yolu bu başlangıç değerleridir.

İlk saatlerde ne izlenir?

İlk saatlerde neye bakılacağını teslimden sonra ilk saatler yazısında anlattık. Yeni bir montaja özgü ek kural şudur: gövde kısa sürede elle dokunulamayacak kadar ısınıyorsa iş durdurulur ve önce kırıcı hattına dönülür; yeni montajda ısınmanın en sık iki sebebi yüksek debi ve dönüş hattındaki kısıttır.

Kırıcı çalıştırmak makinenin hidrolik sistemini kazıdan farklı yorar; yağ ve filtre takvimi de buna göre değişir. Bunu makine bakım takvimi yazısında anlattık. Makinenize uygun kırıcıyı ve hattın değerlerini model kodlarıyla birlikte satis@hkm.com.tr adresine, yurt dışından sales@hkm.com.tr adresine yazarak sorabilirsiniz.

Yapılmalı, yapılmamalı