Kısa cevap
Doğru kırıcı ucunu sipariş etmenin en kısa yolu kırıcının markasını, modelini ve seri numarasını vermektir; uç çapı ve kanal geometrisi bu bilgilerden bellidir. Model bilinmiyorsa uç ölçülür: sap çapı kumpasla birkaç noktadan, toplam boy ve sapın üst yüzeyinden kama kanalına olan uzaklık şerit metreyle, kama kanallarının sayısı, boyu ve genişliği kumpasla alınır; uç tipi (sivri, keski, küt, piramit) ve keski uçta ağzın kanallara göre yönü yazılır. Aşınmış uçtan alınan ölçü uç sınıfını daraltır ama kataloğun yerini tutmaz; bu yüzden siparişe ucun aşınmış olduğu notu ve fotoğraflar eklenir.
Önce kırıcıyı tanımlayın, sonra ucu ölçün
Uç, kırıcının burcuna ve tutucu takımına göre tasarlanır. Bu yüzden ucun asıl kimliği kırıcının kendisidir: marka, model ve seri numarası verildiğinde çap, sap boyu ve kanal geometrisi kayıttan okunur. HKM kırıcılarda her modelin uç çapı Red Serisi ve Grey Serisi sayfalarındaki teknik tabloda yazar.
Ölçmek üç durumda gerekir: kırıcının etiketi okunmuyorsa, kırıcı başka bir yerden gelmiş ve geçmişi bilinmiyorsa, ya da depoda hangi kırıcıya ait olduğu bilinmeyen uçlar varsa. Etiketin ve seri numarasının nerede aranacağını yedek parça siparişi yazısında anlattık.
Hangi ölçüler alınır?
Ucun bölümlerinin ne iş yaptığını kırıcı ucu nedir yazısında anlattık; bu yazı o bölümlerin nasıl ölçüldüğüne odaklanıyor.
- Sap çapı: ucun burç içinde çalışan bölümünün çapı. Uç seçimindeki en kritik ölçüdür; neden bu kadar dar bir tolerans işi olduğunu uç çapı yazısında ele aldık.
- Toplam boy: pistonun vurduğu üst yüzeyden çalışan ağzın ucuna kadar. Ağız aşındıkça kısalır; bu yüzden tek başına yeterli değildir.
- Üst yüzeyden kama kanalına uzaklık: ağzın aşınmasından etkilenmediği için en güvenilir boy ölçüsüdür.
- Kama kanalları: kaç kanal olduğu, her birinin boyu ve genişliği ve ucun çevresindeki konumları. Kanal geometrisi tutmayan uç, çapı doğru olsa bile kırıcıya takılmaz.
- Çalışan ağzın tipi: sivri, keski, küt ya da piramit; keski uçta ağzın kama kanallarına göre yönü.
Ölçme, adım adım
- 1
Ucu temizleyin
Gres, çamur ve pas ölçüyü büyütür. Sapı tel fırça ve bezle temizleyin, kama kanallarının içini de açın.
- 2
Sap çapını birkaç noktadan ölçün
Kumpasla sapın üst, orta ve alt bölümünden, her noktada birbirine dik iki yönde ölçün. Bütün değerleri yazın; aşınmış bir sapta en büyük değer orijinal çapa en yakın olandır ama ona eşit değildir.
- 3
Boyları ölçün
Toplam boyu ve sapın üst yüzeyinden kama kanalının başlangıcına olan uzaklığı ölçün. Üst yüzey ezilmiş ya da çapaklanmışsa bunu not edin; boy ölçüsü o kadar şaşar.
- 4
Kama kanallarını ölçün
Kanal sayısını, her kanalın boyunu ve genişliğini kumpasla alın. Kanal kenarı kama altında ezilmişse ölçüyü ezik kısımdan değil sağlam kenardan alın ve ezilmeyi not edin.
- 5
Fotoğraflayın
Ucun tamamını yanına şerit metre koyarak, sapın üst yüzeyini, kanalları yandan ve çalışan ağzı ayrı ayrı çekin. Keski uçta ağız ile kanalın aynı karede görünmesi ağzın yönünü belli eder.
- 6
Ölçüleri kırıcı bilgisiyle birlikte gönderin
Ölçüleri, fotoğrafları ve elinizdeki her kırıcı bilgisini (marka, model, seri numarası, takılı olduğu makine) tek bir mesajda toplayın ve ucun aşınmış olduğunu belirtin.
Aşınmış uç neyi söyler, neyi söylemez?
Kullanılmış uçtan alınan çap ve boy orijinal ölçü değildir. Sap burç içinde çalışırken incelir, ağız kısalır, kanal kenarları kama altında ezilir. Bu yüzden ölçüler uç sınıfını daraltır ama tek başına sipariş ölçüsü olarak kullanılmaz; ölçüyle bulunan uç, kırıcının kaydıyla ya da ikinci bir ölçüyle doğrulanır.
Ucun sapı ölçüden fazlasını da söyler: tek taraflı parlak bir bant yan yükü, derin boyuna çizikler yuvaya giren tozu gösterir. Yeni uç aynı sona gitmesin diye bu izleri uç sapındaki izler yazısında anlattığımız gibi okuyun. Aşınmış burca takılan yeni uç da kısa sürede aynı izi alır; uç değişirken burcu da ölçün.
Bir boy büyük uç daha dayanıklı değildir
Ölçüler iki çap arasında kalınca büyüğünü seçmek sahada sık yapılan bir hatadır. Büyük uç burca girmez ya da zorlanarak girer ve ısınınca sıkışır. Ölçü kararsız kalıyorsa kırıcının kaydına dönün ya da ölçüleri ve fotoğrafları bize gönderin. Ucun nasıl takıldığını uç değişimi yazısında anlattık.
Uç tipini işe göre seçin
Ölçü, ucun kırıcıya uymasını sağlar; tip ise işe uymasını. Sivri uç malzemeye girerek çatlatır ve genel amaçlıdır; keski uç bir çizgi boyunca kırar ve betonarme ile tabakalı kayada kazanır; küt uç malzemeye girmeden enerjiyi yüzeye aktarır ve sert, gevrek kayadaki iri blokları kırar; piramit uç sivri ile küt arasındadır ve aşındırıcı malzemede ömrü uzatır. Hangi tipin hangi malzemede kazandığını uç tipleri yazısında, abrazif kayada ne zaman özel uç gerektiğini sert kaya uçları yazısında ele aldık.
Aynı kırıcı için farklı tipte uçlar alınabilir. Çap ve kanal geometrisi aynı kaldığı sürece tip değiştirmek bir uyum sorunu yaratmaz.
Siparişte yazılacaklar
HKM'nin uç üretim yelpazesi 20.000'den fazla çeşidi kapsar ve uçlar 130'dan fazla kırıcı markasıyla uyumlu üretilir; markaların listesini uçlar sayfasında görebilirsiniz. Uç ve yedek parça üretim süresi 5 iş günüdür; silindir gibi karmaşık parçalar bunun dışındadır. Talebinizi satis@hkm.com.tr adresine, yurt dışından sales@hkm.com.tr adresine yazın ya da iletişim sayfasındaki kanalları kullanın.
- Kırıcının markası, modeli ve seri numarası; biliniyorsa eski ucun kodu.
- Ölçüler: sap çapı, toplam boy, üst yüzeyden kanala uzaklık, kanal sayısı ve ölçüleri; ucun aşınmış olduğu notuyla.
- Uç tipi ve keski uçta ağzın yönü.
- Fotoğraflar: ucun tamamı, üst yüzey, kanallar ve çalışan ağız.
- İş: hangi malzemede çalışıldığı ve kırıcının hangi makinede olduğu.
- Adet ve teslim adresi.
Yapılmalı, yapılmamalı
Yapılmalı
- Önce kırıcının etiketini arayın; model biliniyorsa ölçü yalnızca doğrulama içindir.
- Çapı kumpasla, birkaç noktadan ve iki yönde ölçün.
- Boy için üst yüzeyden kanala olan uzaklığı da yazın.
- Kanal sayısını ve ölçülerini mutlaka verin.
- Siparişe ucun aşınmış olduğunu ve fotoğrafları ekleyin.
Yapılmamalı
- Çapı şerit metre ya da cetvelle ölçmeyin.
- Aşınmış ucun boyunu orijinal boy diye yazmayın.
- İki ölçü arasında kalınca büyük çapı seçmeyin.
- Yalnızca "geçen seferkinin aynısı" diye sipariş vermeyin; o uç da yanlış olabilir.
- Farklı kırıcıların uçlarını depoda etiketsiz karıştırmayın.
