Türkiye'den Latin Amerika'ya kırıcı ve yedek parça ithalatı: belgeler, menşe ve süreler

Türkiye'den kırıcı almak neyi değiştirir?

Latin Amerika'da Türk hidrolik kırıcısı arayan alıcı çoğu zaman bir aracı yerine doğrudan üreticiyle çalışmak ister. HKM kırıcılarını İstanbul'daki fabrikasında üretir; kırıcı hattı 36 modelden oluşur, 17 model Red Serisi'nde, 19 model Grey Serisi'ndedir. Uç ve yedek parçalar da aynı çatı altında üretilir. Modelleri Red Serisi ve Grey Serisi sayfalarında, parçaları yedek parça sayfasında görebilirsiniz.

Üreticiden doğrudan almak, alıcının birkaç işi kendisinin planlamasını gerektirir: hangi belgelerin gerektiği, fiyatın hangi teslim şekliyle verildiği, gümrükte işlemi kimin yapacağı ve ödemenin nasıl güvenceye alınacağı. Bu yazı bu soruları Şili, Peru, Meksika ve Kolombiya için tek bir yol haritasında toplar. Ülke bilgileri Ekim 2026 itibarıyla resmî kaynaklardan derlendi; mevzuat değişebileceği için siparişten önce gümrük müşavirinizle teyit edin.

Sipariş akışı: tekliften gümrüğe

1. 1

   Talep ve teklif

   Kırıcı için makinenizin markası, modeli ve çalışma ağırlığı, kırılacak malzeme, varış ülkesi ve teslim yeri gerekir. Yedek parça için kırıcının markası, modeli ve seri numarası, parçanın fotoğrafı ve ölçüleri gerekir. Teklif modeli, kapsamı (braket, hortum, uç, yedek kit) ve teslim şeklini yazılı olarak belirtir.

2. 2

   Proforma fatura

   Teklif kabul edildiğinde proforma fatura düzenlenir. Proforma ürün tanımlarını, miktarları, fiyatı, teslim şeklini ve ödeme koşulunu tek belgede toplar; akreditif açılacaksa banka bu belgeye dayanır.

3. 3

   Ödeme

   Ödeme yöntemi (havale ya da akreditif gibi) proformada yazılı olarak netleşir. Hangi yöntemin riski kimde bıraktığını ödeme yöntemleri yazısında anlattık. Akreditif seçildiyse akreditifte istenen belge listesi, sevkiyatta düzenlenecek belgelerle birebir aynı olmalıdır.

4. 4

   Üretim

   Uç ve yedek parça üretim süresi 5 iş günüdür; silindir gibi karmaşık parçalar bunun dışındadır ve terminleri teklifte ayrıca bildirilir. Kırıcı siparişlerinde termin, model ve kapsam netleştikten sonra teklifte yazılır.

5. 5

   Sevkiyat ve belgeler

   Mal yüklendiğinde taşıma belgesi (deniz yolunda konşimento, hava yolunda AWB) düzenlenir ve ticari fatura, çeki listesi ve gerekiyorsa menşe belgesiyle birlikte alıcıya iletilir. Taranmış kopyaları orijinallerden önce gümrük müşavirinize gösterirseniz, bir hata varsa mal varmadan düzeltilir.

6. 6

   Varış ve gümrükleme

   Mal varış limanına ya da havalimanına geldiğinde gümrük müşaviriniz beyanı yapar, vergileri hesaplar ve malı gümrükten çeker. Ülkenize göre ithalatçının önceden bir kayıt yaptırmış olması gerekir; ülke ülke durumu aşağıda.

Hangi belgeler gerekir?

Latin Amerika'ya giden bir sevkiyatta temel belge seti dört ülkede de aynıdır; değişen, menşe belgesinin türüdür.

• Ticari fatura: satıcıyı, alıcıyı, ürün tanımını, miktarı, birim fiyatı, toplam bedeli ve teslim şeklini gösterir. Gümrük değeri bu faturadaki bedelden yola çıkılarak belirlenir.
• Çeki listesi (packing list): her koli ya da sandığın içeriğini, ağırlığını ve ölçülerini gösterir. Gümrük muayenesinde ve nakliye hesabında bu liste esas alınır.
• Taşıma belgesi: deniz yolunda konşimento (B/L), hava yolunda hava yolu konşimentosu (AWB). Akreditifli bir işlemde konşimentonun nasıl düzenleneceği akreditif şartlarında yazar.
• Menşe şahadetnamesi: malın Türkiye'de üretildiğini gösteren tercihsiz belgedir. Türkiye'de ihracatta zorunlu değildir; alıcı ya da gümrük müşaviri istediğinde düzenlenir.
• Yalnız Şili için tercihli menşe kanıtı: EUR.1 dolaşım belgesi ya da toplam değeri 6.000 euroyu geçmeyen gönderilerde faturaya yazılan menşe beyanı. EUR.1'i Türkiye'de ihracatçı doldurur, ticaret ya da sanayi odası kontrol eder, gümrük idaresi vize eder.

Menşe ve ticaret anlaşmaları: Ekim 2026 itibarıyla durum

Şili: Türkiye ile Şili arasındaki serbest ticaret anlaşması 1 Mart 2011'den beri yürürlüktedir. Bu anlaşmayla Şili, menşe kurallarını karşılayan Türk menşeli sanayi ürünlerinde gümrük vergisini sıfırlamıştır. Anlaşmanın kademeli indirim ve kapsam dışı listeleri Armonize Sistem'in 8430 ve 8431 başlıklarını içermez. Siparişinizin hangi pozisyonda sınıflandırılacağını ve ürüne özel menşe kuralını gümrük müşaviriniz teyit eder.

Tercih kendiliğinden uygulanmaz: menşe kanıtının sevkiyatla birlikte gelmesi ve Şili gümrüğüne sunulması gerekir. Menşe kanıtı düzenlendiği tarihten itibaren 10 ay geçerlidir ve bu süre içinde sunulmalıdır. Menşe kanıtı olmadan gelen bir gönderiye Şili'nin genel tarifesi uygulanır.

Peru, Kolombiya ve Meksika: bu üç ülkeyle bugün yürürlükte bir serbest ticaret anlaşması yoktur. Bu yüzden ithalat, menşeye bağlı bir indirim olmadan ülkenin genel tarifesiyle vergilendirilir ve EUR.1 bu üç ülkede vergi indirimi sağlamaz. Gümrük müşaviriniz isterse, malın Türkiye'de üretildiğini gösteren tercihsiz menşe şahadetnamesi düzenlenir. Peru ve Kolombiya'nın resmî ticaret anlaşmaları sitelerinde Türkiye ile görüşmeler hâlâ müzakere aşamasında görünür; bir anlaşma yürürlüğe girene kadar maliyet hesabını genel tarife üzerinden yapın.

Menşe belgeleri arasındaki genel farkı menşe belgesi ve EUR.1 yazısında anlattık; o yazı ağırlıkla Avrupa'ya giden sevkiyatları ele alır.

Ülke ülke kısa özet

Aşağıdaki özet Ekim 2026 itibarıyla resmî kaynaklara dayanır. Gümrük vergisi oranı vermiyoruz: oran siparişinizin alt pozisyonuna bağlıdır ve ülkenizin tarifesinde değişebilir. Kesin hesabı teklifteki ürün tanımı ve HS koduyla gümrük müşavirinize yaptırın.

• Şili: STA 1 Mart 2011'den beri yürürlükte. Menşe kanıtıyla Türk menşeli sanayi ürünlerinde gümrük vergisi sıfır. Menşe kanıtı EUR.1 ya da 6.000 euroya kadar gönderilerde faturada menşe beyanı; 10 ay geçerli. Şili Gümrüğü'ne göre değeri 1.000 ABD dolarını (FOB) aşan ithalatta ithalatçı bir gümrük müşaviriyle (agente de aduanas) çalışmalıdır.
• Peru: STA yok, genel tarife uygulanır; istenirse tercihsiz menşe şahadetnamesi. Malı gümrükten çekmek için ithalatçının aktif bir RUC numarası olmalıdır.
• Meksika: STA yok, genel tarife uygulanır; istenirse tercihsiz menşe şahadetnamesi. İthalatçının SAT'ta Padrón de Importadores kaydı olmalıdır. Tarife pozisyonunuz için ayrıca sektörel bir kayıt gerekip gerekmediğini gümrük müşaviriniz (agente aduanal) teyit eder.
• Kolombiya: STA yok, genel tarife uygulanır; istenirse tercihsiz menşe şahadetnamesi. VUCE üzerinden ithalat kaydı (registro de importación) yalnız izin, onay ya da teknik düzenleme gerektiren mallarda zorunludur; siparişinizin alt pozisyonu için gümrük müşavirinize teyit ettirin. Decreto 925 de 2013'e göre üretiminden bu yana iki yıl ya da daha uzun süre geçmiş yeni mallar "saldo" sayılır ve ön lisans (licencia previa) rejimine girer; stoktan gelecek bir ürünün üretim tarihini teklif aşamasında sorun.

Teslim şekli: FOB mu, CIF mi?

Teklifin hangi noktaya kadar fiyatlandığı toplam maliyeti belirler. FOB fiyatı malın Türkiye'deki yükleme limanında gemiye yüklenmesine kadar olan masrafları kapsar; navlunu ve sigortayı alıcı ayarlar. CIF fiyatında navlun ve sigorta satıcı tarafından ödenir, ama risk yine yükleme limanında alıcıya geçer. Farkı FOB mu CIF mi yazısında ayrıntılı anlattık.

Türkiye'den yük taşıyan bir taşıma acenteniz (freight forwarder) varsa FOB, navlunu kendiniz pazarlık etme imkânı verir. Acenteniz yoksa varış limanınıza kadar fiyatlanmış bir CIF teklifi karşılaştırmayı kolaylaştırır. İki durumda da varış limanındaki masraflar, gümrükleme ve iç nakliye genellikle alıcıya aittir.

Kırıcılar ve ağır parçalar genellikle deniz yoluyla, konteynerde gider; acil ve hafif parçalar hava kargoyla gönderilebilir. Transit süresi rotaya ve hat seferine göre değiştiği için bunu taşıma acentenizden güncel olarak isteyin. Hacmin ve navlunun nasıl hesaplandığını konteyner ve CBM yazısında anlattık.

Süreleri neler belirler?

Toplam süre üç parçadan oluşur: üretim, belge hazırlığı ve taşıma. Üretim tarafında HKM'de uç ve yedek parça üretim süresi 5 iş günüdür; silindir gibi karmaşık parçalar bunun dışındadır. Kırıcı siparişlerinde termin, model ve kapsam (braket, opsiyonel donanım) netleştikten sonra teklifte bildirilir.

Belge tarafında, Şili'ye gidecek bir gönderide EUR.1'in oda kontrolü ve gümrük vizesi sevkiyat takvimine eklenir. Taşıma süresi rotaya, limana ve hat seferine bağlıdır. Takvimi en çok kısaltan şey eksiksiz bir taleptir: kırıcının seri numarası, parçanın fotoğrafı ve ölçüleri baştan verildiğinde soru-cevapla gün kaybedilmez. Hangi bilgilerin gerektiğini yedek parça siparişi yazısında anlattık.

Sık yapılan hatalar

Teklif için hangi bilgiler gerekir?

Aşağıdaki bilgilerle size uygun ürünü ve kapsamı net bir teklifle bildiririz. Fiyatı belirleyen kalemleri kırıcı fiyatı yazısında sıraladık. Talebinizi satis@hkm.com.tr adresine, yurt dışından sales@hkm.com.tr adresine yazabilir ya da iletişim sayfasını kullanabilirsiniz. Ülkenizde HKM ürünlerini stoklu satmak istiyorsanız bayi başvuru formu ve ihracat bölümü iyi bir başlangıç noktasıdır.

• Kırıcı için: makinenin markası, modeli ve çalışma ağırlığı, kırılacak malzeme, makinede kırıcı hattı ve hızlı bağlayıcı olup olmadığı.
• Uç ve yedek parça için: kırıcının markası, modeli ve seri numarası, parçanın adı ya da kodu, fotoğrafı ve ana ölçüleri.
• Varış ülkesi, liman ya da şehir ve tercih ettiğiniz teslim şekli (FOB, CIF ya da başka bir terim).
• Gümrük müşavirinizin istediği belgeler: menşe şahadetnamesi, Şili için EUR.1 ya da fatura beyanı.